Wygranie sprawy w sądzie to często dopiero połowa sukcesu. Prawdziwy problem pojawia się wtedy, gdy po uzyskaniu wyroku okazuje się, że dłużnik zdążył wyczyścić rachunki bankowe, obciążyć nieruchomość hipoteką albo wyprowadzić majątek.

Właśnie dlatego w wielu sprawach kluczowy okazuje się nie sam pozew, lecz dobrze przygotowany wniosek o zabezpieczenie roszczenia. Dzięki niemu wierzyciel może zablokować majątek dłużnika jeszcze przed zakończeniem procesu i znacząco zwiększyć szanse na skuteczne odzyskanie należności.

Sprawdź, kiedy sąd udzieli zabezpieczenia, na jakim majątku najlepiej je ustanowić i jak przygotować skuteczny wniosek.

Kiedy sąd udzieli zabezpieczenia roszczenia?

Zgodnie z art. 730¹ k.p.c. ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego. sąd może udzielić zabezpieczenia roszczenia, jeżeli wierzyciel:

• uprawdopodobni istnienie roszczenia,
• wykaże interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia.

W przypadku roszczeń wynikających z transakcji handlowych pomiędzy przedsiębiorcami ustawodawca dodatkowo ułatwił uzyskanie zabezpieczenia. Interes prawny uważa się za uprawdopodobniony, jeżeli łącznie spełnione są następujące warunki:

• wierzytelność wynika z niezapłaconych faktur,
• wartość roszczenia nie przekracza 75 000 zł,
• od terminu płatności upłynęły co najmniej 3 miesiące.

W praktyce oznacza to, że w wielu sprawach dotyczących niezapłaconych faktur uzyskanie zabezpieczenia jest dziś znacznie łatwiejsze niż jeszcze kilka lat temu.

Jeżeli jednak roszczenie przekracza 75 000 zł lub nie wynika bezpośrednio z faktur, sytuacja komplikuje się. W takim przypadku konieczne jest wykazanie interesu prawnego, czyli przekonanie sądu, że brak zabezpieczenia może uniemożliwić lub poważnie utrudnić późniejszą egzekucję.

Kiedy można złożyć wniosek o zabezpieczenie?

Wniosek o zabezpieczenie można złożyć:

• przed wniesieniem pozwu,
• razem z pozwem,
• w toku procesu.

W praktyce im szybciej wierzyciel podejmie działania, tym większa szansa na skuteczne zabezpieczenie majątku dłużnika.

Na czym najlepiej zabezpieczyć roszczenie?

Nie każde zabezpieczenie daje wierzycielowi realną ochronę. W praktyce najskuteczniejsze są zwykle trzy rozwiązania.

1. Zajęcie rachunków bankowych

To najczęściej najszybszy i najprostszy sposób zabezpieczenia, o ile dłużnik posiada środki lub regularne wpływy na rachunkach.

2. Zajęcie wierzytelności od kontrahentów

Bardzo skuteczne rozwiązanie, szczególnie gdy dłużnik sam oczekuje na płatności od swoich klientów. Takie zabezpieczenie potrafi mocno ograniczyć jego płynność finansową.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz w Zajęcie wierzytelności dłużnika – kiedy i jak zastosować.

3. Hipoteka przymusowa na nieruchomości

Jedno z najmocniejszych zabezpieczeń, pod warunkiem że nieruchomość nie jest już nadmiernie obciążona. Sama perspektywa wpisu hipoteki często skłania dłużnika do szybkich negocjacji.

Kluczowe znaczenie ma jednak nie samo uzyskanie postanowienia, lecz właściwe wskazanie składników majątku, które przedstawiają realną wartość egzekucyjną.

W praktyce właśnie na tym etapie wielu wierzycieli popełnia kosztowne błędy, dlatego przed skierowaniem sprawy do sądu często warto przeprowadzić wywiad gospodarczy dłużnika.
Zobacz również Wierzyciel hipoteczny – jak nim zostać i jakie ma prawa.

Najczęstszy błąd wierzycieli przy zabezpieczeniu

Najczęstszym błędem wierzycieli jest składanie wniosku o zabezpieczenie bez wcześniejszego rozpoznania majątku dłużnika.

Samo uzyskanie postanowienia sądu nie gwarantuje skuteczności. Jeżeli wskażesz rachunek bez środków albo nieruchomość obciążoną hipotekami przewyższającymi jej realną wartość, zabezpieczenie może okazać się wyłącznie formalnością.

Dlatego przed złożeniem wniosku warto ustalić, jaki majątek rzeczywiście posiada dłużnik i czy nie jest on już obciążony.

Kiedy zabezpieczenie może okazać się nieskuteczne?

Nie w każdej sprawie złożenie wniosku o zabezpieczenie przyniesie realną korzyść. Szczególną ostrożność warto zachować, gdy:

• istnieją przesłanki, że przeciwko dłużnikowi już toczą się liczne egzekucje komornicze,
• nieruchomości dłużnika są obciążone hipotekami przewyższającymi ich realną wartość,
• pojawiły się informacje o planowanej restrukturyzacji lub upadłości,
• majątek został wcześniej wyprowadzony na podmioty powiązane lub członków rodziny.

W takich sytuacjach samo uzyskanie postanowienia o zabezpieczeniu może nie wystarczyć — kluczowe staje się wcześniejsze rozpoznanie sytuacji majątkowej dłużnika.

Przykład z praktyki: jak hipoteka przymusowa pozwoliła odzyskać 66 000 zł

W jednej z prowadzonych  spraw klient dochodził należności przekraczającej 66 000 zł., dłużnik  posiadał liczne zobowiązania wobec różnych wierzycieli, w tym również wobec naszego klienta. Mimo oczywistego zadłużenia konsekwentnie przeciągał postępowania sądowe, składał kolejne pisma i robił wszystko, aby zyskać czas.

Dzięki szybkiemu rozpoznaniu sytuacji majątkowej dłużnika ustaliliśmy, że wystawił mieszkanie na sprzedaż. Był to sygnał alarmowy — istniało realne ryzyko, że po sprzedaży nieruchomości uzyskane środki zostaną szybko wyprowadzone, a późniejsza egzekucja okaże się bezskuteczna.

Nie czekaliśmy na zakończenie procesu. Reprezentujący klienta radca prawny dokonał zabezpieczenia roszczenia poprzez wpis hipoteki przymusowej na nieruchomości dłużnika.

To całkowicie zmieniło układ sił. Dłużnik, chcąc sprzedać mieszkanie i usunąć obciążenie z księgi wieczystej, musiał najpierw spłacić  roszczenie klienta..

Efekt? Nasz klient odzyskał należność w całości, zanim dłużnik zdążył upłynnić majątek.

Wniosek o udzielenie zabezpieczenia – wzór pdf

Sąd Rejonowy
Wydział Gospodarczy
ul. ………………………

Powód: Dane Powoda
Pozwany: Dane Pozwanego

Sygn. akt ………..

WNIOSEK O ZABEZPIECZENIE ROSZCZENIA

Działając w imieniu strony powodowej, wnoszę o:

1. Zabezpieczenie powództwa poprzez zajęcie wierzytelności z rachunków bankowych pozwanego o numerach ………………… oraz wierzytelności przysługujących pozwanemu od ……………… do kwoty …………… zł.
2. Opatrzenie postanowienia klauzulą wykonalności z urzędu i doręczenie odpisu pełnomocnikowi powoda.

Na kwotę zabezpieczenia składają się:

• należność główna,
• przewidywane koszty zastępstwa procesowego,
• opłata sądowa od pozwu,
• opłata skarbowa od pełnomocnictwa.

Uzasadnienie

Z załączonych dowodów (faktury VAT, CMR, WZ, korespondencja) wynika, że roszczenie zostało uprawdopodobnione.

Powód posiada również interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia, ponieważ brak zabezpieczenia może poważnie utrudnić lub uniemożliwić skuteczną egzekucję przyszłego orzeczenia.

Podsumowanie

W sprawach o zapłatę często liczy się nie tylko sam pozew, ale przede wszystkim szybkość działania i właściwa strategia zabezpieczenia.

Zdarza się, że kilka dni decyduje o tym, czy wierzyciel odzyska pieniądze, czy zostanie jedynie z prawomocnym wyrokiem bez realnych szans na egzekucję.

Jeżeli Twój kontrahent nie płaci i podejrzewasz, że wyzbywa się majątku, możemy pomóc ocenić sytuację, ustalić jego składniki majątku i dobrać najskuteczniejszy sposób zabezpieczenia jeszcze przed zakończeniem sprawy sądowej.