Masz niewyegzekwowany nakaz zapłaty lub inny tytuł wykonawczy i zastanawiasz się, czy możesz ponowić egzekucję, czy może roszczenie jest już przedawnione? To jedno z najczęściej zadawanych pytań przez wierzycieli — a odpowiedź bywa nieoczywista, zwłaszcza gdy terminy są na granicy przedawnienia.

Podstawowe terminy przedawnienia

• 6 lat — zasadniczo roszczenie stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu przedawnia się po sześciu latach (art. 125 § 1 k.c.). Do 8.07.2018 r. obowiązywał 10‑letni okres przedawnienia.
  Ważne: przepis dotyczy wyłącznie orzeczeń prawomocnych, a nie natychmiast wykonalnych.
• 3 lata — przedawniają się roszczenia obejmujące świadczenia okresowe, czyli przede wszystkim odsetki.
  Ważne: odsetki skapitalizowane w tytule, określone konkretną kwotą, przedawniają się tak jak należność główna — czyli po 6 latach.

Co przerywa bieg przedawnienia?

Zgodnie z art. 123 § 1 k.c. bieg przedawnienia przerywa się:
1) przez każdą czynność przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju albo przed sądem polubownym, przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia,
2) przez uznanie roszczenia przez dłużnika, z treści którego wynika przerwanie biegu przedawnienia.
Ważne Wysłanie przez wierzyciela wezwania do zapłaty nie przerywa biegu przedawnienia.

Jak wykazać przerwanie biegu przedawnienia?

Wierzyciel, składając wniosek o wszczęcie egzekucji, powinien dołączyć dokumenty potwierdzające przerwanie biegu przedawnienia — zwłaszcza gdy z treści tytułu wynika, że roszczenie mogło ulec przedawnieniu.

Sama wzmianka komornika o umorzeniu wcześniejszej egzekucji nie zawsze wystarcza. Jest to czynność techniczna, która nie wskazuje jednoznacznie, dlaczego egzekucja została umorzona — a więc czy doszło do przerwania biegu przedawnienia.

Przykłady dokumentów potwierdzających przerwanie biegu przedawnienia:

• postanowienie o umorzeniu wcześniejszej egzekucji,
• ugoda z dłużnikiem lub oświadczenie o uznaniu długu, z których wynika przerwanie biegu przedawnienia.

Ważne: umorzenie egzekucji z powodu bezczynności wierzyciela lub na jego wniosek — nie przerywa biegu przedawnienia.

Co jeśli skierujemy przedawnioną sprawę do komornika?

Od 21.08.2019 r. komornik ma obowiązek sprawdzić, czy roszczenie objęte tytułem wykonawczym nie jest przedawnione. Jeśli uzna, że roszczenie uległo przedawnieniu:

• odmówi wszczęcia egzekucji (art. 804 § 2 k.p.c.),
• a jeśli egzekucja już trwa — umorzy ją na wniosek dłużnika.

Kto zapłaci za skierowanie do egzekucji przedawnionego roszczenia?

To najważniejszy i często pomijany aspekt.

Jeżeli komornik odmówi wszczęcia egzekucji lub ją umorzy z powodu przedawnienia, uznaje się, że wniosek wierzyciela był niecelowy. W takiej sytuacji — zgodnie z art. 30 ustawy o kosztach komorniczych akt prawny — komornik obciąży wierzyciela opłatą w wysokości 10% egzekwowanego świadczenia.

Ważne: wierzyciel może uniknąć kosztów, jeśli wykaże, że działał w usprawiedliwionym, choć błędnym przekonaniu, że roszczenie nie było przedawnione.

Zanim złożysz wniosek do komornika

Zanim skierujesz sprawę do egzekucji, upewnij się, że roszczenie nie jest przedawnione. Niecelowe złożenie wniosku może być kosztowne — opłata 10% bywa znacząca, zwłaszcza przy wyższych należnościach.

Jeśli potrzebujesz wsparcia w ocenie, czy Twoje roszczenie można jeszcze skutecznie egzekwować — skontaktuj się z nami. Niezobowiązująco sprawdzimy, jakie są realne szanse na odzyskanie należności i czy warto kierować sprawę do komornika.
Zobacz również Windykacja po nakazie zapłaty – skuteczna egzekucja